rechtenvrij interview NOMADS door René van Peer

Reizen door levens vol muziek

Reizen houdt de geest levendig en fris. Nieuwe ervaringen inspireren doordat ze nieuwe inzichten opleveren. Eigenlijk is het hele leven een reis, daarover zijn zangeressen Izaline Calister, Julya Lo’ko en Lilian Vieira het eens. De drie hebben liedjes die belangrijk zijn geweest in hun leven, samengebracht in het avondvullende programma Nomads. Met deze muzikale reis langs drie levens treden ze de komende tijd in diverse Nederlandse theaters op.

Goedlachs zijn ze, en opvallend eensgezind, de drie zangeressen. Toch heeft elk een heel eigen achtergrond en stijl. Izaline Calister gebruikt in haar jazzy zang volop de ritmes van Curaçao, het eiland waar ze geboren is. De Braziliaanse Lilian Vieira is bekend geworden als zangeres van Zuco 103, die haar stem omgaf met elektronische beats. Julya Lo’ko, van Molukse komaf, heeft naam gemaakt met stevige, bluesy pop en soul. Zij wilde met twee andere zangeressen een programma samenstellen dat Nomads moest heten.

‘Ik zocht authentieke zangeressen die elk een goede naam in de scene hadden opgebouwd om een trip in muziek te maken’, zegt ze. ‘Dat zijn Izaline en Lilian geworden. Door mijn leven als muzikant voel ik me een soort gypsy. Mijn liefde voor wereldmuziek waaronder de Indiase muziek en flamenco bracht me op het idee om een zigeunertrip te maken. Vandaar ook de naam Nomads. Toen Izaline voorstelde om het over onszelf te laten gaan, stemden we daar meteen mee in.’
Centraal in Nomads staat het lied Vaderland dat Frank Boeijen schreef na een reis door Azië. Julya: ‘Hij kijkt daarin vanuit Indonesië naar Nederland en is zich bewust van zowel de vrijheid als de bekrompenheid in de Nederlandse cultuur. Maar uiteindelijk zegt hij: “Dit is jouw land, dit is mijn land, dit is ons land”. Dat spreekt ons sterk aan: we zijn Nederlands, maar stammen alle drie uit andere landen en culturen.’

Het heeft een tijd geduurd voor ze een vorm voor Nomads gevonden hadden. ‘We hebben heel veel gepraat’, vertelt Calister. ‘Steeds onze eigen levens onder de loep genomen. We zijn alle drie nomaden. Vanwege onze buitenlandse achtergrond. Omdat we als zangeressen heel wat afreizen, altijd maar onderweg zijn. Maar we willen ook het leven zelf zien als een reis; een reis naar volwassenheid. Julya kwam op het idee om telkens vijf jaar terug te gaan, en te bedenken welk liedje bij die periode hoorde. Zo kregen we vanzelf een lijst met songs waaruit we konden kiezen. Uiteindelijk hebben we Leoni Jansen gevraagd om voor het programma een lijn aan te brengen in al onze verhalen en liedjes. Pas in augustus tijdens de Uitmarkt hebben we voor het eerst samen gezongen. Dat klonk meteen zó goed! Gelukkig maar, anders was al dat praten voor niets geweest.’

Het lied dat ze samen zongen tijdens de Uitmarkt was een belangrijke test, daar zijn ze het over eens. Izaline: ‘We zongen een lied van Lilian unisono, dus allemaal dezelfde melodie. Je zou het misschien niet verwachten, maar dat is een stuk lastiger dan meerstemmig zingen. Als iedereen hetzelfde doet komt het er veel nauwer op aan. Het is belangrijk om goed te mengen. Dan blijkt of je werkelijk op één lijn zit.’
‘We werken alle drie op intuïtie en op sfeer’, vult Julya aan. ‘Als je elkaar op dat niveau begrijpt, komt de inspiratie vanzelf. Als je die klik hebt, gaat het zingen ook goed. Wat het helemaal een feest maakt, is dat we ons gedragen voelen door drie fantastische muzikanten.’ Dat zijn pianist Wiboud Burkens, slagwerker Udo Demandt en gitarist Ed Verhoeff.

Tijdens alle gesprekken bleek hoeveel de zangeressen gemeen hadden. Van belang was dat ze elk voor zich op een punt in hun carrière zijn aangeland waarin ze terugkijken naar hun afkomst. Lilian: ‘Ik woon nu al 23 jaar in Nederland. Maar ik merk dat ik steeds dichter bij mijn Braziliaanse cultuur kom. Dat komt ook doordat ik een kind heb. Ik ga met hem naar Brazilië en ik wil hem ook laten horen hoe rijk onze muziek is, hoeveel verschillende stijlen we hebben. Iedereen in Brazilië heeft gemengd bloed, en dat is in onze muziek terug te horen. Ik zat net in een periode dat Zuco 103 was gaan slapen, toen gitarist Rogerio Bicudo me vroeg om met hem op te treden. Ik had mijn hele leven traditionele samba gehoord, maar er nooit mee op de planken gestaan. Dat was een bijzondere ervaring, ook omdat je je stem op een heel andere manier gebruikt. Het is een veel intiemere stijl van zingen.’

Julya is in traditioneel repertoire uit Indonesië gedoken. Vorig jaar bracht ze met muzikaal partner Erwin van Ligten een cd uit die aan krontjong gewijd was. ‘Die stijl wordt door veel mensen beschouwd als muziek voor bejaarden. Toen ik eraan begon dacht ik, dat doe ik wel even. Maar dat werkt zo niet. De zang is zó subtiel, met steeds andere buigingen en accenten. Om dat goed te leren zingen is al een ongelooflijke reis. Je maakt het in deze tijd, maar met respect voor die traditie. En dan merk je dat je toch aansluiting vindt bij een jonger publiek.’

Izaline herkent dat in de liedjes die haar vader altijd draaide. Veel traditionele Curaçaose muziek, zoals tambu en wals: ‘Daar heb ik altijd van gehouden, maar ik realiseerde me dat alleen oude mensen die stijlen nog spelen en ernaar luisteren. Ik zou het heel jammer vinden als die muziek verdween. Daarom ben ik met pianist Randal Corsen die liedjes gaan verjongen. Als ik er iets aan kan bijdragen dat jongeren op Curaçao Antilliaanse ritmes in rockmuziek gebruiken, ben ik gelukkig.’
Dergelijke overeenkomsten maakten het de zangeressen gemakkelijk elkaar te begrijpen en gezamenlijk een programma te maken. Ze kozen voor liedjes van anderen die ze een heel eigen interpretatie en invulling wilden geven. ‘Het zijn geen nieuwe liedjes, zoals we die zelf meestal maken’, zegt Lilian. ‘Maar bestaande liedjes die we in onze jurk kleden worden vanzelf nieuw. Een nummer als She’s not there van Santana moet je niet willen coveren. We maken er iets eigens van met een jazzy loopje door de opbouw aan te passen. We hebben de liedjes geadopteerd.’ Ze zingen net zo gemakkelijk Gracias A La Vida van Mercedes Sosa als Zeg maar niets meer van André Hazes, en Começar de novo, bekend uit de Braziliaanse soap Malou. Daarnaast hebben ze voor het programma natuurlijk geput uit eigen repertoire, zoals Izaline Calisters Kalor en Porfin. ‘Het is ook goed geweest om eens terug te kijken’, mijmert Izaline. ‘Het tempo in mijn leven als muzikant ligt hoog. Je krijgt zoveel prikkels, je maakt zoveel mooie dingen mee. Maar door het heftige tempo is er ook zoveel dat je vergeet. Door Nomads heb ik veel kunnen herbeleven. Dat is heel waardevol voor me.’

‘Het mooie van Nomads is dat we het samen maken’, gaat Lilian verder. ‘We gunnen elkaar dingen. Om het zo mooi mogelijk te maken, geven we elkaar de gelegenheid om te schitteren. We gaan ook samen de diepte in. Vaderland van Frank Boeijen is een lied dat ons alle drie ontroert. Vanwege het thema thuisland waar je van buitenaf naar kijkt. Het is iets dat we uit ons eigen leven kennen. Elk van ons mist het land van herkomst. Maar het raakt ons ook omdat hij het voor zijn vader geschreven heeft. Als je zo’n lied zingt, gaat het regelrecht je ziel in. Het publiek krijgt dat mee, het gaat met ons op reis. We kunnen niet wachten om dit met hen te delen.’ 

Izaline Calister, Julya Lo’ko en Lilian Vieira spelen hun theateroncert Nomads door heel Nederland van 
november 2011 tot en met januari 2012 Speellijst? 

tekst: René van Peer


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
persbericht juli 2011


Dutch Delta Sounds:
World uit Nederland in Songlines Magazine

De augustus/ september editie van het toonaangevende Britse muziektijdschrift Songlines bevat een actueel overzicht van Nederlandse world music vergezeld door de bonus-CD ‘Dutch Delta Sounds’.

Nederland staat wereldwijd bekend om zijn windmolens en techno-dj’s, minder bekend is het als draaischijf voor unieke muzikale crossovers.

Wat de Mississippi symboliseert voor New Orleans is de Rijn voor de Neder-landen. In deze delta van West-Europa, op de scheiding tussen land en water, ontstond een muzikaal meerstromenland. Enerzijds slibden er invloeden uit Oost- en Zuid-Europa aan, anderzijds vanuit de hele wereld. Via de zee was Nederland vanaf de 17e eeuw met Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika verbonden. Meer dan ooit kleurt deze erfenis- een open attitude om invloeden uit vier windrichtingen op te nemen èn door te geven- vandaag de Nederlandse muziekwereld. Je vindt er crossovers tussen jazz en pop met muziek uit de Balkan, Suriname, Indonesië en Marokko; maar ook met invloeden uit de Nederlandse Antillen, Turkije en Portugal. Kortom: Dutch Delta Sounds!

Op Dutch Delta Sounds staan 18 tracks van de volgende artiesten:
Amsterdam Klezmer Band, Arifa, Baraná Trio, Boi Akih, Carel Kraayenhof & su Sexteto Canyengue, Combinatie XVI, Fra Fra Sound, Getatchew Mekuria & The Ex, Izaline Calister,
Julya Lo’ko & Erwin van Ligten, Kasba, Maria de Fátima, Mdungu, Minyeshu, NO blues, Oswin Chin Behilia, Raj Mohan en STriCat. volledige tracklist

© 2011 Stichting RitMundo: compilatie en redactioneel Stan Rijven | management Sonja Heimann | mastering Niels Brouwer | vertalingen Scott Rollins | design Studio Ron van Roon

Songlines Magazine is vanaf 22 juli in Nederland verkrijgbaar bij de betere boekhandel en gespecialiseerde platenzaken. Distributeur is Coast to Coast: info@coasttocoast.nl

Informatie: RitMundo : www.ritmundo.org | Songlines: www.songlines.co.uk


Dutch Delta Sounds is gerealiseerd door Stichting RitMundo met financiële bijdragen van Buma Cultuur,
Muziek Centrum Nederland en de Nederlandse ambassade in Londen.